Monday, 4 September 2017

ନୀଳ ତିମି ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ

କିଛି ଦିନ ତଳେ ଖବରକାଗଜରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ସମ୍ବଲପୁରର ସ୍କୁଲ ପିଲା ଜଣେ blue whale game ଖେଳି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବାର ଖବରଟିଏ । ଏହାକୁ ନେଇ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲରେ ଅନେକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାର ପୁଲିସ ଡିଜିଙ୍କ ଠାରୁ ସତର୍କତା ମୂଳକ ଗାଇଡଲାଇନ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲା ।


ଖବରଟି ଶୁଣିଲା ପରେ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିଥିବ । କେମିତିକା ନିର୍ବୁଦ୍ଧିଆ ପିଲା ଏମାନେ ! ମୋବାଇଲ କି କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ଗେମ୍ ଖେଳି କେହି କଣ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରେ !! ଯଦି ଗୋଟେ ମୋବାଇଲ ଗେମ୍ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଉସୁକାଉଛି, ସେମିତିକା ଗେମ୍ ଖେଳିବା କଣ ଦରକାର !!!

ଏମିତି କେତେ ପ୍ରଶ୍ନ । ହେଲେ କିଶୋର ବୟସରେ ଉପନୀତ ଏ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ଆମକୁ ଏ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ରୂପି ଅଥଳ ନୀଳ ସାଗର ଓ ଏଠି ବୁଲୁଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ନୀଳ ତିମି, ମଗର ତଥା ସାର୍କ ଆଦିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭଲ ରୂପେ ଜାଣି ରଖିବା ଉଚିତ । କଥାରେ କୁହନ୍ତି, ଜାଣିଲେ ଜିଣିବା ।

ନୀଳ ତିମି (blue whale game)

କଣ ଏ ନୀଳ ତିମି ବା blue whale game? ଇଣ୍ଟରନେଟରୁ ମିଳୁଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଏଇଟା ଗୋଟେ ପଚାଶ ଦିନିଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେଉଥିବା ଖେଳଟିଏ । ଏହା କୌଣସି ଆପ୍ କିମ୍ବା ଡାଉନଲୋଡ଼ କରି ଖେଳି ହେଉଥିବା ଗେମ୍ ନୁହେଁ । ଏ ଗେମ୍ ଟି ରୁଷିଆ ଦେଶରୁ ତିଆରି ହୋଇଛି । ସାଇକୋଲୋଜିରେ ପାଠ ପଢ଼ୁଥିବା ଜଣେ ସ୍କୁଲରୁ ବିତାଡିତ ପିଲା ଏ ଗେମ୍ ତିଆରି କରିଛି । ଏ ଖେଳକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ଜଣେ admin ଥାଆନ୍ତି । ଏ gameକୁ ଖେଳୁଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସେ admin ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଗୋଟେ ଗୋଟେ କରି କାର୍ଯ୍ୟ ବା task ଦିଅନ୍ତି । ଗେମ୍ ଖେଳୁଥିବା ପିଲାଟି ସେ task କୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଭିତରେ ସାରି admin କୁ ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ପଡିଥାଏ ।  admin ପୁଣି ଧରେଇ ଥାଏ ନୂଆ ଗୋଟେ task । ପ୍ରଥମ ପ୍ରଥମରୁ ଖେଳରେ ସହଜ ତଥା exciting task ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଯେମିତି ରାତି ସାଡେ ତିନିଟାରୁ ଉଠିବା, ହରର ଫିଲ୍ମ ଦେଖିବା ଇତ୍ୟାଦି । ଧୀରେ ଧୀରେ task ସବୁ କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ପଚାଶତମ stepରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀକୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଟାସ୍କ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଖେଳର step ରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଏମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ କିଶୋର ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେଇ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ମାନସିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଏମିତି ବିଗାଡି ଦିଅନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଶେଷକୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟାକୁ ବି ଏକ task ବୋଲି ଧରି ନେଇଥାଏ । ଏମିତି ବି ସୂଚନା ଆସୁଛି ଯେ ଏ ଖେଳ ଖେଳିବା ପୂର୍ବରୁ admin ମାନେ ପ୍ରତିଯୋଗୀର ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ନେଇ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଖେଳ ଅଧାରୁ ଛାଡି ଚାଲିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପିଲା ଉପରେ ନାନା ପ୍ରକାରର ଧମକ ଚମକ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ।

ଇଣ୍ଟରନେଟ ଗେମ୍

ଆପଣ ଯେକୌଣସି ମୋବାଇଲ ଗେମ୍ ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ ଗେମ୍ ଖେଳୁଛନ୍ତି, ସବୁ ଗେମ୍ ରେ ପ୍ରାୟ ଗୋଟାଏ ଜିନିଷ କମନ୍ ଥାଏ । ଗେମ୍ ଟି ଅତି ସହଜ step ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଇଥାଏ । ସହଜ ମଜାଦାର ସ୍ଥିତିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଖେଳସବୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କ୍ରମେ କଷ୍ଟକର କିମ୍ବା ଅସମ୍ଭବ ସ୍ଥିତିକୁ ଗତି କରେ । ଆପଣ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି level ପାରି ହେବାକୁ । ଅନେକ ସମୟରେ ଶତ ଚେଷ୍ଟା କରି ମଧ୍ୟ level ପାରି କରି ହୁଏନି । ଟାଇମ ପାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଏ ଖେଳଟି ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ addiction ସ୍ଥିତିରେ ଆଣି ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଇଥାଏ । ବାର ବାର ଚେଷ୍ଟା କରି ଲେଭଲ ପାର କରି ନପାରି ଆପଣ ମାନସିକ ବିଷାଦ ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତି । ଏବଂ ଅନେକ ସମୟରେ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ଖେଳକୁ uninstall କରିଦେଇଥାନ୍ତି । ଥରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏ uninstall ସୁଯୋଗଟି ନଥିବ । ଖେଳଟି ଏମିତି ହୋଇଥିବ ଯେ ଆପଣ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ବି ଆଉ ସେ ଗେମ୍ ରୁ ବାହାରି ପାରୁ ନଥିବେ । ଠିକ ଏମିତି କିଛି ହେଉଥିବ ଯେଉଁମାନେ blue whale ଗେମ୍ ଖେଳୁଛନ୍ତି ।  Addiction ଓ ମାନସିକ ବିଷାଦ ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ କିଶୋର କିଶୋରୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଭଳି ସାଙ୍ଘାତିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଛାଉ ନାହାନ୍ତି ।

କେମିତି ରକ୍ଷା ପାଇବା

ସବୁଠୁ ସହଜ ଉପାୟ । ମୋବାଇଲ କିମ୍ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ ଗେମ୍ ଆଦୌ ନ ଖେଳିବା । ହେଲେ ଏହା କଣ ସମ୍ଭବ !

ଇଣ୍ଟରନେଟ ଗୋଟେ ଏମିତି ଏକ ଦୁନିଆ ଏଠି କିଛି ବି ନିଜ ଆୟତ୍ତରେ ନଥାଏ । ଆପଣ ଶତ ଚେଷ୍ଟା କରି ବି ଏସବୁ game କୁ ଆପଣଙ୍କ ପିଲା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ଲକ କରି ପାରିବେନି । ଆଜି ନୀଳ ତିମି ନାଁ ରେ ଆସୁଥିବା ଖେଳଟି କାଲି ଆଉ କେଉଁ ନାଁ ରେ ଆସିଯିବ । ଆଜି ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରୁଥିବା ଖେଳଟି କାଲି ହୁଏତ ଅନ୍ୟକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରିବ । ତେବେ କରିବା କଣ !

ବୈକୁଣ୍ଠ ସମାନ ଆହା ଅଟେ ସେହି ଘର,
ପରସ୍ପର ସ୍ନେହ ଯହିଁ ଥାଏ ନିରନ୍ତର  ।

Old is gold ପରି ଅନେକ ମହତ୍ୱ ବହନ କରେ ଏ ପଦଟି । ନିଜ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ସମୟ ବିତାନ୍ତୁ । ଘର ଭିତରେ ମୋବାଇଲ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆଦି ଭିତରେ ପଶି ଦୁନିଆ ସହ ଯୋଗସୂତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରୁ କରୁ ଏମିତି ନହେଉ ଆପଣ ଚାରି କାନ୍ଥ ଭିତରେ ଥିବା ଆପଣଙ୍କ ଆପଣାର ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ଦୁରେଇ ଯାଆନ୍ତୁ । ଯେତେ ସମ୍ଭବ ଆପଣଙ୍କ ପରିବାର ଓ ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ ବିତାନ୍ତୁ । ସେମାନଙ୍କ ଅନଲାଇନ ଆକ୍ଟିଭିଟି ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ । ନଜର ରଖିବା ମାନେ ନୁହେଁ ଯେ ପିଲାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନଲାଇନ ଆକ୍ଟିଭିଟିକୁ ବିରୋଧ କରିବା । ମନେ ରଖନ୍ତୁ ବ୍ଲକ ବା ବିରୋଧ କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନୁହେଁ । ଯଦି କୌଣସି ଅନଲାଇନ ଆକ୍ଟିଭିଟି ଆପଣଙ୍କୁ stress ବା ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ କରାଉଛି, ସେସବୁ ଭିତରୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାରି ଆସନ୍ତୁ । ସେ ଫେସବୁକ/ହ୍ବାଟସାପ ଭଳି ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ହେଉ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି mobile game। ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିବା ପାଇଁ କ୍ରିଏଟିଭ କାମ ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ । ଯେମିତି କି ବହି ପଢିବା, ଲେଖାଲେଖି କରିବା, ଗୀତ ଶୁଣିବା, ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା, ଫୋଟୋ ତୋଳିବା କିମ୍ବା ବଗିଚା କାମ କରିବା ।

ଶେଷରେ 

ମୋବାଇଲରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଆସିଯିବା ପରେ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ ସେବା ଯୋଗାଉଥିବା ସଂସ୍ଥା ଇଣ୍ଟରନେଟର ଚାର୍ଜକୁ ଶସ୍ତା କରିଦେବା ପରେ, ଏବେ ଘରେ ଘରେ ନେଟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ହୋଇଗଲେଣି ।  ଫେସବୁକ ଓ ହୁଆଟସଆପ ଭଳି ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ଇଣ୍ଟରନେଟକୁ ଆହୁରି ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଦେଲାଣି । ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ବ୍ୟବହାର ସବୁବେଳେ ଲୋକଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।  ହେଲେ ଏସବୁକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକେ ସର୍ବନିମ୍ନ ସତର୍କତା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଦରକାର । କିଛିଟା ସତର୍କତା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଇଣ୍ଟରନେଟର ଏ ନୀଳ ସାଗରରେ ଆରାମରେ ସର୍ଫିଙ୍ଗ କରିପାରିବା । ବ୍ଲୁ ହୁଏଲ ଗେମ୍ କେବଳ ଗୋଟେ ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି । ଇଣ୍ଟରନେଟରେ କଣ ସେୟାର କରିବା, କେମିତି ସେୟାର କରିବା, କଣ ବ୍ରାଉଜ କରିବା, କଣ ଡାଉନଲୋଡ଼ କରିବା, କେଉଁ ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା, କଣ default setting ରଖିବା.. ଏସବୁ ବିଷୟ ଉପରେ ନିଶ୍ଚୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ । ମୋବାଇଲରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଜା କିମ୍ବା ସାଙ୍ଗସାଥି ବନ୍ଧୁ ପରିଜନଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାର ମାଧ୍ୟମ ହୋଇପାରେ, ହେଲେ ଏଠି ବୁଲୁଥିବା ସାର୍କ (hacker) ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଖାଦ୍ୟ । ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ ଓ ଟିକେ tech savvy ବି ହୁଅନ୍ତୁ ।

ସତର୍କତା : ଯଦି କୋଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ blue whale ଗେମ୍ କିମ୍ବା ସେହିପରି ଆଉ କିଛି ଗେମ୍ ର ଲିଙ୍କ କିମ୍ବା request ପାଉଛନ୍ତି, ତୁରନ୍ତ ସେ ବିଷୟରେ ପୁଲିସକୁ ସୂଚନା ଦିଅନ୍ତୁ । ହିରୋ-ଗିରି ଦେଖାଇ କିମ୍ବା ଉତ୍କଣ୍ଠାର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ କେବେବି ଏ ଗେମ୍ କୁ ଖେଳନ୍ତୁ ନାହିଁ । 

1 comment:

  1. ଉଚିତ କଥାଟିଏ ଲେଖିଛନ୍ତି । "ବ୍ଲକ ବା ବିରୋଧ କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନୁହେଁ" ଏହି କଥାଟି ସବୁ ମାଆବାପାଙ୍କୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ଆଉ ପିଲାଙ୍କୁ କେମିତି ବୁଝାଯିବ, ସେ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଦରକାର ।

    ReplyDelete