କାଳିଜାଇରେ ସନ୍ଧ୍ୟା

(ସ୍କୁଲ ବହିରୁ ସଂଗୃହିତ)

କାତ ଧରି ଧୀରେ ନାଉରି
ନାଆ ଦେଇଛି ମେଲି,
ଉତ୍ତରା ପବନ ଆଗକୁ
ଦିଏ ତଲେଇ ଠେଲି ।

ନାଚି ନାଚି ଖେଳେ ତରଣୀ
ନାଚେ ଶତ ତରଙ୍ଗ,
ଉଡି ଆସି ଜଳେ ଭାସନ୍ତି
କାହିଁ କେତେ ବିହଙ୍ଗ ।

ହଂସ ହଂସରାଳୀ ଖେଳନ୍ତି
ଢେଉ ଦୋଳିରେ ଖେଳ,
ଆସିଲାଣି ଖରା ମଉଳି
ଛାଇ ଲେଉଟା ବେଳ ।

ମାଛରଙ୍କା ପକ୍ଷୀ ଉଡଇ
ଡେଣା ଝାଡ଼ି ଆକାଶେ,
ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖି ଜଳେ ବୁଡଇ
ମୀନ ଧରିବା ଆଶେ ।

ଚାହୁଁ ଚାହୁଁ ଯାଇ ଗଭୀର
ଜଳେ ପଡିଲା ନାଆ,
ଅକାତ ପାଣି ସେ ଗଣ୍ଡରେ
କାଳିଜାଇ ତା ନାଆଁ ।

କାତ ରଖି ନାବେ ନାଉରି
ନେଲା ଆହୁଲା କରେ,
ମା କାଳିଜାଇ ସୁମରି
ମଙ୍ଗ ସଳଖି ଧରେ ।

ନୀଳ ଊର୍ମିମାଳା ଉଠଇ
ବହେ ପବନ ଖର,
ଛିଟିକି ପଡଇ ନାଆରେ
ପାଣି ଥରକୁ ଥର ।

ନାଆ ପାଶେ ଖେଳେ ମଗର
ବୁଡି ଛଟକି ଉଠେ,
ଖେଳେ ଶିଶୁମାର ଶାଙ୍କୁଚ
ପୁଣି ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ପିଟେ ।

ପାରି ହୋଇ ଗଣ୍ଡ ବିଷମ
ନାଆ ଲାଗିଲା କୂଳେ,
ସୁଷମା ନିରେଖି ଉଠିଲା
ଶ୍ୟାମ ଶଇଳ ଚୁଳେ ।

ବୁଡି ଯାଉଥିଲେ ସବିତା
ଦୂର ଭାଲେରି ଶିଖେ,
ଉଡି ଆସୁଥିଲେ ବିହଙ୍ଗ
ସୁଖେ ଜଟିଆ ମୁଖେ ।

ଅସ୍ତଗାମୀ ରବି କିରଣ
ପଡି ଚିଲିକା ଜଳେ,
ଦିଶଇ ପ୍ରବାଳ ବାରଣ
ଶୋଭା ବଚନ ବଳେ ।

ଚଢେଇଗୁହାର ଶିଖକୁ
ଚାହିଁ ଉଡଇ ଏରା,
ଲୋହିତ ଧବଳ ପକ୍ଷରେ
କେଡେ ଦିଶଇ ତୋରା ।

ଭାଲେରୀ ପାହାଡ଼ ଉହାଡେ
ଲୁଚି ଗଲେଣି ରବି,
ପଶ୍ଚିମ ଆକାଶେ ଝଟକେ
ପୀତ ଲୋହିତ ଛବି ।

ଦିଶେ ପାରିକୁଦ ମାଲୁଦ
ଦୂରୁ ଛାୟା ପରାୟେ,
ସନ୍ଧ୍ୟାତାରା ନଭେ ହିରନ
ସମ କି ଶୋଭା ପାଏ ।

ଦେଖୁଛି ଚିଲିକା ସପନେ 
ତୋର ଅତୀତ ଶିରୀ,
ମୁହାଣୁ ତୋହର ବୋଇତ
ଯେବେ ଥିବ ବାହାରି ।

ସିନ୍ଧୁ ପାରେ ଯାଇ ଓଡ଼ିଆ
ପୁଏ କରି ବେପାର,
ଆଣୁଥିଲେ ବୋହି ଦେଶକୁ
ଧନରତ୍ନ ଅପାର ।

ଆଜି ଏ ମୁହାଣ ପାଶେ କି
ଗଢା ହେବ ବନ୍ଦର,
ବିପଣି ମାଳାରେ ବିଜନ
ବେଳା ହେବ ମୁଖର ।

ତୋ ଜଳେ ଶରତେ ଭାସନ୍ତି
କେତେ ମରାଳ ପନ୍ତି,
ଭାସିବେ କି ସିନ୍ଧୁ ସଲିଳେ
ତୋର ପୋତ ପଙ୍କାତି ।

ବିଦେଶ ବେପାରୀ ଆଣିବେ
ଦେଶେ ନାନା ବିଭବ,
ଫେରିବ କି ଶୋଭାମୟୀ ଗୋ
ତୋର ଲୁପ୍ତ ଗୌରବ ।

ସାନାର ଫୁଲଗଛ

କୁନି ଝିଅଟିଏ । ନାଁ ତାର ସାନା । ସାନା ଦିନେ ବାପାଙ୍କ ସହ ମେଳାକୁ ବୁଲି ଯାଇଥିଲା । ମେଳାରେ କେତେ ପ୍ରକାରର ଖେଳଣା, ରଙ୍ଗ ବେରଙ୍ଗର ବେଲୁନ ଓ ନାନା ରକମର ମିଠା ବିକ୍ରି ହେଉଥିଲା । ଟିକେ ଆଗରେ ଲୋକଟିଏ ବସି ବିକ୍ରି କରୁଥିଲା ଫୁଲଗଛ ଓ ଫୁଲ ଚାରା । ସାନା ଟିକେ ଅଟକି ଫୁଲ ସବୁକୁ ଦେଖିଲା । ଲୋକଟି ସାନା ହାତକୁ ମଞ୍ଜିଟିଏ ବଢ଼େଇ ଦେଲା । ସାନା ତା ପାଖରୁ ମଞ୍ଜିଟି ଆଣି ମନ ଖୁସିରେ ଘରକୁ ଫେରିଲା । 

 

ସାନାର ଘର ସାମନାରେ ପଡିଆଟିଏ । ସାନା ପଡିଆର ଗୋଟେ କଣରେ ଟିକେ ମାଟି ଖୋଳି ମଞ୍ଜି ପୋତିଦେଲା । ଘରୁ ପାଣି ଆଣି ସେଠି ଦେଲା । କିଛି ଦିନ ପରେ ମଞ୍ଜିରୁ ଗଜା ହୋଇ ପତ୍ର ବାହାରିଲା । ସାନା ସବୁଦିନ କୁନି ଗଛଟି ମୂଳରେ ପାଣି ଦେଉଥିଲା । ଗଛଟି ବଡ଼ ହେଲା । ସେଥିରେ ଦୁଇଟା ପତ୍ର, ଦୁଇଟା କଢ଼ ଓ ଗୋଟେ ଫୁଲ ହେଲା । ସାନାର ସାଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନେ ଆସି ସେ ଫୁଲଗଛକୁ ଦେଖିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଜଣେ ଜୋକର ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା । ଜୋକରଟି ରଙ୍ଗୀନ ସାର୍ଟ, ନାଲି ପ୍ୟାଣ୍ଟ ଓ ନାଲି ଟୋପି ପିନ୍ଧିଥିଲା । ସବୁ ପିଲା ଜୋକରକୁ ନଦେଖି ଫୁଲଗଛକୁ ଦେଖିଲେ । ଜୋକର ମନ ଦୁଃଖ କରି ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲା । 

 

ତାପରେ ସବୁ ପିଲାମାନେ ଫୁଲଗଛଟିର ଯତ୍ନ ନେଲେ । ଗଛ ମୂଳରୁ ଅନାବନା ଘାସ ଲତା ଉପାଡି ଦେଲେ । ଗଛ ମୂଳରେ ପାଣି ଦେଲେ । 

 

ଏବେ ସେ ଗଛଟି ବଡ଼ ହୋଇଗଲାଣି । ସେଥିରେ ଏବେ ଦୁଇଟା ପତ୍ର ଓ ତିନିଟା ଫୁଲ ଫୁଟିଛି । ସବୁ ପିଲାମାନେ ଫୁଲଗଛକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଉଛନ୍ତି ।

                          -0- 

ଲେଖା ଓ ଚିତ୍ର : Archisa Swain (5 yrs)