କାଳିଜାଇ

(  ଲେଖକ : ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରିଶ ମିଶ୍ର )

ଭଲ କରି ନାଆ          ବୁହା ରେ ନାଉରି
      ଝିଅକୁ ମାଡ଼ୁଛି ଡର,
ଗଡ଼େ ଗଡ଼ ଲୋକେ       ଚାହିଁ ବସିଥିବେ
       ଝିଅ ଯିବ ଶାଶୂଘର ||

ଭଲ କରି ନାଆ              ବାହୁଛି ନାଉରି
        ତଲେଇ କରିଛି ଠିଆ,
ମାମୁଁ ଭଣଜା ର             କୋଣରୁ ଆସେ ଲୋ
       ବହି ସୁଲୁସୁଲୁ ବାଆ ||

ଦିନ ଦଶଘଡ଼ି              ହେଲାଣିଟି ଆସି
        ଖରା ମାରେ ଚାଇଁ ଚାଇଁ,
ପାଞ୍ଚ କୋଶ ବାଟ             ଯିବାକୁ ଅଛି ଲୋ
        ବେଳ ତ ପାଇବ ନାହିଁ ||

ନାଉରି ବାପୁଡ଼ା             କାତ ମାରୁଅଛି
         ଉଦାସେ ଗାଉଛି ଗୀତ,
ନାଆ ଉଡ଼ିଯାଏ               ପବନ ପ୍ରାୟେ ଲୋ
        ଜଣା ନ ପଡ଼ଇ ବାଟ ||

ମାଆ ଭଉଣୀଙ୍କୁ           ସାଥୀ ସଙ୍ଗାତଙ୍କୁ
       ଝିଅ ଯେ ଆସିଛି ଛାଡ଼ି,
ନାଆରେ ବସି ସେ               ତାଙ୍କରି କଥା ଲୋ
       ହୁଏ ନିରନ୍ତରେ ଭାଳି ||

ମାଆ ଭଉଣୀଏ,                 ସାଥୀ ସଙ୍ଗାତେ ସେ
      ରହିଲେ ଦୂରସ୍ଥେ କାହିଁ,
ପରତେ ନୋହୁଛି                ଆଉ କି ଦିନେ ଲୋ
      ଫେରି ସେ ଦେଖିବ ଯାଇ !

ନାଆ ଚାଲିଅଛି              ପବନ ସମାନେ
     ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ନ ହୁଏ ଥୟ,
ଚିହ୍ନା ଯେତେ ତାର             ବଣ ପାହାଡ଼ ଲୋ
      ଅନାଇ ଦେଖନ୍ତା ଝିଅ ||

ଘଣ୍ଟଶିଳା ଶିଖେ               ଚାହିଁ ସେ କହନ୍ତା
     ଦିଅରେ ମେଲାଣି ମୋତେ,
ଭେଟ ଆଉ ଦିନେ             ନୋହିବ ଜୀବନେ
     ଯାଉଛି ଘୋର ବନସ୍ତେ ||

ଶାଳିଆ ନଈ ତା’              ନିତିଦିନ ସାଥୀ
      ସୁଖେ ସେ ବୁଲଇ କୂଳେ,
ବେଳେ ସୁଏ ତା’ର             ସ୍ନାହାନ ସାରି ଲୋ
      ହସି ଲେଉଟଇ ଘରେ ||

କାଳି ଅନ୍ଧାରୁଁ ସେ                 ଚାଲି ଯେ ଅଇଲା
        ଦେଖି ତ ନାହିଁଛି ତାକୁ,
ଭାରି ଖ୍ୟାତ ନଈ,            ନାଆଁଟି ତା’ର ଲୋ
      ତିନି କୋଡ଼ି କୋଶେ ଡାକୁ ||

ମାଆ ଭଗବତୀ               ପୀଠ କୂଳେ ତା’ର
       ଜଗତତାରିଣୀ ନାଆଁ,
ଡାକି କହିଥାନ୍ତି,             ନୋହିଲାଆଉ ଲୋ
      ସାହା ମୋ ଥିବୁଟି ମାଆ ||

ନାଆ ଆସି ହେଲା              ଦଣ୍ଡକେ ପ୍ରବେଶ
    ଚଢ଼େଇହଗା ପାହାଡ଼େ,
ଘଣ୍ଟଶିଳା ଆଉ           ନ ଦିଶେ, ଲୁଚି ଲୋ
     ରହିଲା ଶାଳିଆ ଦୂରେ ||

ଚାହୁଁ ଚାହୁଁ ଆସି                 ଛୁଇଁଲାତ ନାଆ
      ଗଣ୍ଡ ତଡ଼ କଳା ପାଣି,
ଝରେ ଝିଅ ଦୁଇ                ଆଖିରୁ ଲୁହ ଲୋ
      ତିନ୍ତେ ପିନ୍ଧା ଛିଟ କାନି ||

ପାରିକୁଦ ବୋଲି              ରାଇଜ ପୁଣି ସେ
       ଚିଲିକା ମଝିରେ କାହିଁ,
କେମନ୍ତେ ମୂର୍ଛିଲ              ଝିଅକୁ ବାପା ହେ
      ଏତେ ଦୂରେ ଦେବା ପାଇଁ ?

ବର ବୋଲି ଯାର             ଧରାଇଲ ହାତ
       କି ତା’ର ଦେଖିଲ ଶିରୀ ?
ରୂପ ବିଦ୍ୟା ଆଉ              ବିଭବ ବାପା ହେ
       ତିହ୍ନିଏ ତିହ୍ନିକି ବଳି ||

ମହୀମଣ୍ଡଳେ ତ                 ନଥିବ କେ କାହିଁ
     ମୋ ଭଳି ନିରେଖ ଜନ,
ଏ ମହାସମୁଦ୍ର                   ମଝିରେ ବାପା ହେ
     କେମନ୍ତେ ବଞ୍ଚିବି ଦିନ ?

ଏଡ଼େ ହୀନିମାନ                କରିବାକୁ ଯେବେ
     ମନରେ ଥିଲା ବିଚାର,
ଏନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳେ ଟି            କି ପାଇଁ ବାପା ହେ
     ତଣ୍ଟି ଚିପି ନ ମାରିଲ ?

ଝିଅକୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତେ                  ଦେଇଛ ପଠାଇ
     ବନସ୍ତ କୁ ଜାଣୁ ଜାଣୁ,
କପାଳ ଆଦରି                 ଯାଉଛି, ବୋଉ ଲୋ,
      ପାସୋରି ନ ଦେବୁ ମନୁଁ ||

ନାଆ ଉଡ଼ିଯାଏ                  ପବନ ସମାନେ
     ନାହିଁ କ୍ଷଣେ ହୁଏ ଥୟ,
ଝିଅ ବସିଅଛି                   ତୁନିଟି ହୋଇ ଲୋ
      ନେତ୍ରୁ ବୋହିଯାଏ ଲୁହ ||

ନାଆ ଚାଲିଅଛି                 ପବନ ସମାନେ
      ନ ମାନେ ପାଣି ପଥର,
ତୁନି ହୁଅ ଜାଇ                  ନ କାନ୍ଦ ଆଉ ଲୋ
        ଏଇ ଦିଶିଲାଣି ଗଡ଼ ||

ଏତେ ବୋଲି ବାପା                 ଝିଅ ର ଆଖିରୁ
        ଦେଲେ ଲୁହଧାର ପୋଛି,
ଯେତେ ପରି ତାକୁ                ବୁଝାନ୍ତି ବସି ଲୋ,
       ଜାଇ ବୁଝୁ ନାହିଁ କିଛି ||

‘ଭଲ କରି ନାଆ               ବୁହା ରେ ନାଉରି
       ଝିଅକୁ ମାଡ଼ୁଛି ଡର,
ଏତେ କାଳେ ଜାଇ              ନାଆରେ ବସିଛି
      ଯିବ ବୋଲି ଶାଶୂ ଘର ||

ଭଲ କରି ନାଆ               ବାହୁଛି ନାଉରି,
     ଭିଡ଼ି ମାରୁଅଛି କାତ,
ସୁଲୁ ସୁଲୁ ବାଆ             ବୋହି ଆସୁଛି ଲୋ
    ଜଣା ନ ପଡ଼ଇ ବାଟ ||

ନାଆ ଭାସି ଆସି              ଦଣ୍ଡକ ଭିତରେ
     ମଝି ଗଣ୍ଡେ ହେଲା ଯାଇ,
ଥିର ହୋଇ ହେଲା               ନାଉରି ଠିଆ ଲୋ
      କାତ ଆଉ ପାଉ ନାହିଁ ||

ଭାଲେରି-ଶିଖାରୁ                 କଳା ମେଘ ଖଣ୍ଡେ
     ଉଠେଇ ଆସିଲା କାହୁଁ,
ଲୁଚିଗଲେ ତହିଁ                  ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ଲୋ
     ଖରା ନପଡ଼ଇ ଆଉ ||

ମାଡ଼ି ଆସୁଅଛି                ଅତି ବେଗେ ମେଘ
     ଜଟିଆ ନାସିକ ଧରି,
ବରଷା ବତାଷି                 ଗରଜୁ ଅଛି ଲୋ
     ଦିନ ଦିଶେ ରାତି ପରି ||

ନାଆ ପଡ଼ିଅଛି                 ମଝି ଗଣ୍ଡେ ଆସି,
    ବୁଡ଼ିଯିବ ହାତୀ ଛତି,
ଟଳମଳ ହୋଇ                 ଟଳୁଛି ନାଆ ଲୋ,
     ନାଉରିର ବଡ଼ ଭୀତି ||

‘ଭଲ କରି ବେଗେ               ବୁହାରେ ନାଉରି
     ନାଆ ହେଲା ଟଳମଳ,
ବରଷା ବତାଷି                   ଗରଜି ଆସୁଛି,
    ଝିଅକୁ ମାଡ଼ୁଛି ଡର ||

ବରଷା ବତାଷି                  ଗରଜି ଆସିଲା
     ନାଆ ନୁହେଁ ଥୟ କରି,
ଏକା ପବନକେ                  ପାହାଡ଼େ ଯାଇ ଲୋ
       ପିଟି ହୋଇଗଲା ଚୂରି ||

ମେଘ ଚାଲିଗଲା                ମେଘର ବାଟେ ସେ
      ବତାସି ହୋଇଲା ଥିର,
ପଡ଼ିଗଲା ଖରା                ନିର୍ମଳହୋଇ ଲୋ
      ପାଣି ହୁଏ କଳ କଳ ||

ବାପା ପଚାରନ୍ତି                ଖୋଜି ନାଉରିରେ
     ଝିଅ ମୋର ଗଲା କାହିଁ,
ବୁଜି ଆଖି ଠିଆ                 ନାଉରି ନିଜେ ଲୋ
     ତୁଣ୍ଡ ତା’ ଫିଟଇ ନାହିଁ ||

ଚିଲିକା ପାଣିରେ            ଦୋଳୁଛି ଲହରୀ,
    ବୋହୁଛି ଶୀତଳ ବାଆ,
ସୋରି ସୋରି ଖରା             ଜଳି ଯାଉଛି ଲୋ,
     ଖେଳୁଛି ସହସ୍ର ନାଆ ||

ପାହାଡ଼ ଚଢ଼େଇ                 ଉଡ଼ୁଅଛି ରାବି
     ମନେ କି ଅଛି ତା’ ଧୋକା,
ପାଣି ତଳେ ଛାଇ                ବୁଲି ଯାଉଛି ଲୋ
     ଜାଇଟି ନାହିଁକି ଏକା ||

ବାପା ଫେରି ଆସି               ବୋଉଙ୍କ ଆଗରେ
    କଥା ନ ପାରନ୍ତି କହି,
ଆର ଦିନ ପୁଣି                 ନାଉରି ଗଲା ଲୋ
    ନାଆ ସେହି ବାଟେ ବାହି ||

କେତେ ଶ ବରଷ               ହେଲାଣି ସେଦିନୁଁ
      ଗଣି କି କହିବ କିଏ
ନାହିଁ କିଛି ଆଉ              ସେକାଳ କଥା ଲୋ
    ଜାଇ ରହିଅଛି ଜୀଏ ||

ବାଲୁଁ ଗାଆଁ କୂଳୁଁ              ନାଆ ଗଲାବେଳେ
    ପାରିକୁଦ ଗଡ଼ଠାକୁ,
ପାହାଡ଼ ସମୀପେ                 ମଣିଷ ତୁଣ୍ଡଲୋ,
     ଶୁଣାଯାଏ କାହାକୁ ?

ବରଷା ବତାଷି                  ଚିଲିକାରେ ଆଉ
    ହୁଏ ନାହିଁ ତେଡ଼େ ଭଳି,
ଆପଦେ ବିପଦେ                 ଜଣା ପଡ଼ଇ ଲୋ
     ସାହା କିଏ ଥିଲା ପରି ||

ନାଉରି କେଉଟ                  ପାହାଡ଼ ବାଟେ ତା’
     ନାଆ ନେଇ ଗଲାବେଳେ,
କାମେ ଆପଣାର                    ଶୁଭ ମନାସି ଲୋ
    ଜୁହାର କରଇ ଥରେ ||

ତୋଳିଲେ ପାହାଡ଼         ଶିଖେ କାଳେ ଭକ୍ତେ
       ସୁନ୍ଦର ଦେଉଳଟିଏ,
ସେ ଦେଉଳେ ପୁଣି               ସମୁଦ୍ରେ ସତେ ଲୋ,
     ରହିବ ଦେବତା କିଏ  ||

ସୂର୍ଯ୍ୟ ବୁଡ଼ିଗଲେ,               ନିଶବ୍ଦ ଯେବେ
      ହୁଏ ସବୁ ସଞ୍ଜବେଳେ,
ଏକାହୋଇ ଜାଇ,            ଲୋକେ କହନ୍ତି ଲୋ
     ବୁଲୁ ଯେ ଥାଏ ପାହାଡ଼େ ||

ନେତ୍ରୁଁ ବୋହୁଥାଏ                ଲୁହ ଦୁଇ ଧାର
    ଶୁଖି ଯାଇଥାଏ ମୁହଁ,
ହେଲେ ଠାରି ହାତ               କାନ୍ଦି କାହାକୁ ଲୋ
     ନିବର୍ତ୍ତାଇ କରେ ଥୟ ||

ସେ ଯୋଗେ ନୋହୁଛି              କାଳିଜାଇ ଗଣ୍ଡେ
      ଏଡ଼େ ଆଉ ଝଡ଼ ବାଆ,
ତହିଁ ବୁଡ଼ିବାର                   ଶୁଣା ନ ଯାଏ ଲୋ
    ଯହିଁ ଯେତେ ବୁଡ଼ୁ ନାଆ ||

କାଳିଜାଇ ବଡ଼                 ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେବତା
    କୋଟି କୋଟି ଦଣ୍ଡବତ,
ପାହାଡ଼ର ନାଆଁ             ରାଇଜେ ଖ୍ୟାତ ଲୋ
      କାଳିଜାଇ ପରବତ ||

******     ******    *******